en el

ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ


Η ισότητα των φύλων συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα για όλους και όλες καθώς και στοιχειώδη αξία για κάθε δημοκρατία. Προκειμένου να διασφαλιστεί αυτό το δικαίωμα, δεν απαιτείται μόνο η νομική αναγνώριση της ισότητας των φύλων, αλλά και η εφαρμογή της σε όλους τους τομείς της ζωής: πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό. Η ισότητα των φύλων ως ειδικότερη έκφραση της ισότητας ενώπιον του νόμου και της προστασίας όλων των ατόμων έναντι των διακρίσεων, αποτελεί οικουμενικό δικαίωμα το οποίο έχει αναγνωρισθεί από την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την Εξάλειψη κάθε μορφής Διάκρισης σε βάρος των Γυναικών (CEDAW), τα Σύμφωνα των Ηνωμένων Εθνών για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα και για τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα και από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών.
Στις 18 Δεκεμβρίου 1979 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη «Σύμβαση Εξάλειψης όλων των Μορφών Διακρίσεων σε βάρος των Γυναικών» (CEDAW), θεμελιώδες στοιχείο της οποίας είναι η εξάλειψη των έμφυλων ανισοτήτων. Η Σύμβαση ορίζει την υποχρέωση των συμβαλλομένων κρατών – μελών να λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων και των νομοθετικών, σε όλους τους τομείς, ιδίως στον πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό, για να εξασφαλίσουν την πλήρη ισότητα, την ανάπτυξη και την πρόοδο των γυναικών. Τη Σύμβαση αυτή επικύρωσε και η Ελλάδα με τον Νόμο 1342 του 1983 (Ν.1342/1983). Την παραπάνω Σύμβαση ακολούθησε το 1999 «Προαιρετικό Πρωτόκολλο» με το οποίο παρέχεται στην Επιτροπή η δυνατότητα (αναγνώριση δικαιώματος) να εξετάζει προσφυγές (από άτομα ή οργανώσεις) και να εκδίδει αντίστοιχα αποφάσεις. Το Προαιρετικό Πρωτόκολλο επικύρωσε η Ελλάδα με τον Νόμο 2952 του 2001 (Ν. 2952/2001).
Στην 4η Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ στο Πεκίνο εγκρίθηκαν η Διακήρυξη του Πεκίνου και η Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου (Beijing Declaration and Platform for Action) όπου διατυπώνονται οι στρατηγικοί στόχοι και οι δράσεις που πρέπει να υλοποιηθούν ώστε να αρθούν τα εμπόδια στην προώθηση των γυναικών. Προσδιορίστηκαν δώδεκα (12) κρίσιμοι τομείς που αποτελούν εμπόδιο στην προώθηση των γυναικών και απαιτούν συνεπώς ειδική δράση (1. Φτώχεια, 2. Εκπαίδευση και κατάρτιση των γυναικών, 3. Υγεία, 4. Βία κατά των γυναικών, 5. Ένοπλες συγκρούσεις, 6. Οικονομία, 7. Εξουσία και διαδικασία λήψης αποφάσεων, 8. Θεσμικοί μηχανισμοί για την προώθηση των γυναικών, 9. Ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών, 10. ΜΜΕ, 11. Περιβάλλον και 12. Το κορίτσι-παιδί).
Η Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου, αποτελεί το πρώτο επίσημο διεθνές κείμενο που υιοθετεί τη στρατηγική και τον όρο «ένταξη της διάστασης ή οπτικής του φύλου σε όλες τις πολιτικές» (gender mainstreaming). Υποστηριζόμενη από την αντιπροσωπεία της ΕΕ, η ένταξη της διάστασης του φύλου ορίστηκε ως η προώθηση «από τις κυβερνήσεις και άλλους φορείς» της «ενεργού και εμφανούς πολιτικής της ένταξης της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές και τα προγράμματα, έτσι ώστε πριν από τη λήψη αποφάσεων να πραγματοποιείται μια ανάλυση των επιπτώσεων στις γυναίκες και στους άνδρες αντίστοιχα».
Σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης (1998) η ένταξη της οπτικής ή διάστασης του φύλου μπορεί να περιγραφεί ως «η αναδιοργάνωση, βελτίωση, ανάπτυξη και αξιολόγηση της διαδικασίας άσκησης των πολιτικών, έτσι ώστε η οπτική της ισότητας των φύλων να ενσωματωθεί σε όλες τις πολιτικές, σε όλα τα επίπεδα και τα στάδια από τους φορείς που εμπλέκονται στην άσκηση των πολιτικών. Η ένταξη της οπτικής του φύλου δεν μπορεί ωστόσο να αντικαταστήσει τις ειδικές πολιτικές ή και τις θετικές δράσεις που στοχεύουν στην αντιμετώπιση και άρση των έμφυλων ανισοτήτων. Με άλλα λόγια, το gender mainstreaming είναι μια στρατηγική η οποία δεν αντικαθιστά τις «παραδοσιακές» πολιτικές για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, αλλά τις συμπληρώνει.
Η ένταξη της σκοπιάς του φύλου οικοδομείται στη βάση της γνώσης και των πορισμάτων ή μαθημάτων προγενέστερων εμπειριών που έχουν αποκτηθεί μέσω της εφαρμογής πολιτικών για την ισότητα των φύλων, ενώ ολοένα και περισσότερο αναγνωρίζεται ότι οι ειδικές πολιτικές για την ισότητα των φύλων δεν επαρκούν για να οδηγηθούμε σε μια κοινωνία που πραγματικά σέβεται την ισότητα. Το gender mainstreaming, από την άποψη αυτή, συνιστά το αμέσως επόμενο λογικό βήμα για την προώθηση και εμπέδωση της ισότητας των φύλων. Παρά ταύτα, δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά ή τόσο άμεσα, όσο οι συγκεκριμένες πολιτικές. Για το λόγο αυτό το gender mainstreaming και οι συγκεκριμένες πολιτικές για την ισότητα των φύλων, δεν συνιστούν απλώς διττές και συμπληρωματικές στρατηγικές, αλλά ένα είδος στρατηγικής «διπλής κατεύθυνσης» (Συμβούλιο της Ευρώπης 2004).
Το ΚΓΜΕ Διοτίμα, σχεδιάζει, υλοποιεί και συμμετέχει ενεργητικά σε παρεμβάσεις που επιχειρούν να ενισχύσουν τις πολιτικές για την ισότητα των φύλων, να αναδείξουν την έμφυλη διάσταση των ευρύτερων πολιτικών και να προτείνουν μεθόδους ένταξης στη δημόσια συζήτηση, του παράγοντα «φύλο», αξιοποιώντας τη θεωρητική και επιστημονική συμβολή αλλά και την πολύτιμη εμπειρία του φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο.