H Angela Davis για τα Κινήματα και τον Φεμινισμό (+ Φωτογραφίες)

H Angela Davis για τα Κινήματα και τον Φεμινισμό (+ Φωτογραφίες)

 

Σε μια εξαιρετικά θερμή ατμόσφαιρα παραβρέθηκεη Angela Davis τη Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου στο Θέατρο «Αλίκη», εμβληματική μορφή των κινημάτων του φεμινισμού και του αντιρατσιστικού κινήματος, στο πλαίσιο της 11ης Ετήσιας Διάλεξης του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς.

 

Η Davis, μια γυναίκα που κάποτε χαρακτηρίστηκε δημόσιος κίνδυνος από το FBI για την κινηματική της δράση πάνω στην ανάδειξη της διπλής καταπίεσης των μαύρων γυναικών, τη συμμετοχή της στο Κουμουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ καθώς και στο κίνημα των Μαύρων Πανθήρων (κίνημα διεκδίκησης της ελευθερίας των μαύρων τις δεκαετίες ‘60 – ‘70), συμπύκνωσε μπροστά στο κοινό μια σειρά από σύγχρονους προβληματισμούς μπολιάζοντάς τους με την πολυετή εμπειρία της επί θεμάτων κοινωνικής δικαιοσύνης.

 

Ο (αντι)μαχόμενος φεμινισμός, το αμερικάνικο σωφρονιστικό σύστημα και η θέση από την οποία παλεύουν τα σύγχρονα κινήματα σε ένα σήμερα που χαρακτηρίζεται και βάλλεται από τις πολιτικές του προέδρου Τράμπ, από την έξαρση του ρατσισμού και της αντιπολιτικής, αποτέλεσαν μερικά από τα κομβικά σημεία της ομιλίας της Davis.

 

 

Έτσι, τονίζει, πως χρησιμοποιώντας ως αφετηρία τα δικαιώματα των έγχρωμων γυναικών και ιδίως των γυναικών των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων ή άλλων καταπιεσμένων ομάδων, μπορούμε να καταλήξουμε σε μια πιο στοχευμένη κριτική των συστημάτων καταπίεσης, ασκώντας έτσι εκ μέρους της κριτική στη μεθοδολογία του λεγόμενου «λευκού φεμινισμού» που προτάσσει (στην καλύτερη περίπτωση) μια αντίθετη ιεράρχηση ανάδειξης των θεμάτων.

 

Ο πρωταγωνιστικός ρόλος που διεκδικούν οι γυναίκες φεμινίστριες, ομοφυλόφιλες και τρανς σε σύγχρονα κινήματα όπως το Black Lives Matter (που δημιουργήθηκε ως αντίδραση στους απανωτούς φόνους μαύρων από αστυνομικούς στις ΗΠΑ), κατά τη Davis όχι μόνο δίνει χώρο σε μαύρους και άλλους νεαρούς άνδρες να δηλώσουν σήμερα φεμινιστές, γεγονός που παλαιότερα θα έμοιαζε εξαιρετικά ασυνήθιστο, αλλά δηλώνει εμφατικά πως η ορατότητα και η βελτίωση της θέσης ευάλωτων ομάδων φέρνει σε καλύτερη θέση διεκδίκησης το σύνολο των ανθρώπινων ζωών.

 

Μιλώντας για την έμφυλη διάσταση στη μαρξιστική σκέψη, τόνισε την ανάγκη ξεπεράσματος ορισμένων βαθιά ριζωμένων αγκυλώσεων στις επεξεργασίες του χώρου της Αριστεράς με την ένταξη της θεωρίας της διάστασης του φύλου. Κάτι τέτοιο υποστηρίζει, όχι μόνο θα βοηθούσε να περιοριστούν ορισμένες πατριαρχικές τάσεις που παρατηρούνται, αλλά πως μέσω της ανάδειξης της ιστορικής συγκρότησης του φύλου ως κοινωνική δομή (δυική και ταξινομητική ταυτόχρονα) δύνανται να ξεγυμνωθούν ευρύτερες καταπιεστικές σχέσεις εξουσίας που παραμένουν αόρατες.

Παραπέρα, τόνισε πως διαφωνεί με τις φεμινίστριες που καταδικάζουν την πορνεία ζητώντας την απαγόρευσή της, ενώ ταυτόχρονα στηρίζει την αποποινικοποίηση της εργασίας στο σεξ, καθώς και το δικαίωμα των εργατών και εργατριών του σεξ στην αυτοδιάθεση και την αυτοοργάνωση.

 

Τέλος, σε κάθε περίπτωση ανέφερε, πως τα εμβληματικά κινήματα των περασμένων δεκαετιών δύσκολα θα μπορούσαν να απαντήσουν στο σήμερα χωρίς σύγχρονη κοινωνική γείωση, εξειδίκευση και αξιοποίηση των νέων μέσων και εργαλείων, κάτι στο οποίο η σημερινή νεολαία πράγματι συμβάλει καταλυτικά. Παρόλα αυτά, κλείνει, «όσο ωριμάζουν οι αγώνες μας, παράγουν νέες ιδέες, νέα ζητήματα και νέα πεδία για να παλέψουμε στην αναζήτηση της ελευθερίας», ενώ σε μια σειρά από διεκδικήσεις (φεμινιστικές, LGBTQI δικαιώματα κ.α) δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως η κριτική μας θα είναι ολοκληρωμένη όταν συμπεριλαμβάνουμε τις αντιφάσεις των ίδιων των θεσμών που παρήγαν αυτές τις διακρίσεις εξ αρχής και που τώρα επιχειρούμε να διεμβολίσουμε.

 

Φωτογραφίες: Κωστής Λιερός